In een vacaturetekst las ik dit weekend: “Als <…> heb je bij ons veel vrijheid en je kan zelf je tijd indelen.” Klinkt fijn, maar pas op! Vrijheid werkt alleen als er tegelijkertijd ook super heldere kaders zijn. Zonder grenzen is er vooral veel onduidelijkheid. Want wie is er verantwoordelijk? Wat is het doel? Wat zijn de spelregels?
Als dat niet helder is gaan mensen niet harder lopen. In tegendeel, het zorgt voor onzekerheid en mensen gaan “zachter spelen”. Er zijn veel meer mogelijkheden en daardoor neemt ook de kans op verkeerde keuzes toe.
Ook in muziek werkt het zo. Duidelijke maatstrepen kun je opvatten als beperkingen. Maar ze geven juist overzicht. Een toonsoort waar je binnen moet blijven damt je vrijheid in, maar dat geeft juist ook houvast en richting. En een heldere structuur kan van een paar losse tonen ineens prachtige muziek maken.
Heldere kaders zorgen voor meer creativiteit en minder ruis. Zowel in muziek, als in het bedrijfsleven. Dus hoewel strakke regels en grenzen vrijheid indammen, zorgen diezelfde beperkingen juist voor meer creatieve mogelijkheden binnen die kaders.
Als componist bij o.a. het Hofpleintheater in Rotterdam, kreeg ik vaak enorm veel restricties opgelegd. “Schrijf 10 liedjes voor deze musical. De tekst is al af, hou je daaraan. Het moet goed te zingen zijn voor jongeren met talent, maar zoder veel ervaring, maar het moet wel uitdagend zijn. Hou je aan de sfeer van de regisseur. Gebruik deze instrumten. De lengte van de liedjes staat vast. Het moet lekker in het gehoor liggen en de refreintjes moeten driestemmig worden voor het koor.” Hoe meer beperkingen, hoe creatiever ik werd. Als ik die kaders niet kreeg zou ik ze mijzelf op moeten leggen, omdat er anders gewoon teveel mogelijkheden zouden zijn. Ik vond het heerlijk als ik dat opgelegd kreeg. Binnen die gestelde grenzen kon ik mij volledig uitleven.
Meer daarover in mijn keynote over communicatie.
